Modern anlamda yatırım fonları ilk kez 1774 yılında Hollanda'nın Amsterdam şehrinde tüccar ve finansçı Adriaan van Ketwich tarafından ortaya çıkarılmıştır. Küçük yatırımcıların riskini azaltmak ve parasını çeşitlendirmek amacıyla "Birlik Güç Doğurur” adında bir fon kurdu. Bu havuz sistemiyle farklı ülkelere ait tahviller ve borç senetleri alınarak risk dağıtıldı. Türkiye'de sermaye piyasalarında çağdaş anlamda ilk yatırım fonları 1980'li yılların sonlarında (1987 yılında Türkiye İş Bankası'nın öncülüğünde likit/para piyasası fonlarıyla) hayata geçirilmiştir.
Son dönemde Türkiye sermaye piyasalarında yaşanan büyük likidite krizleri, manipülasyon iddiaları ve SPK'nın tasfiye kararlarıyla doğrudan ilişkilidir. Fonlar normal şartlarda profesyonelce yönetilen güvenli araçlar olarak bilinse de, arka planda bazı portföy şirketlerinin yürüttüğü usulsüz yöntemler hisse şişirme olmayan değerler balon haberler büyük riskleri beraberinde getirebilmektedir. Fon Piyasasında Yaşanan skandallar, Eylül 2026 itibarıyla Sermaye Piyasası Kurulu (SPK); 130'dan fazla fonun tasfiyesine ve işlemlere kapatılmasına karar vermiştir. Bu süreç, yüz binlerce yatırımcıyı ve milyarlarca liralık varlığı etkilemiştir. Sistemin "gerçek yüzünü" ve arka plandaki işleyişi deşifre eden temel usulsüzlükler, bazı fonların, kendi iş çevrelerine ait borsadaki sığ ve sınırlı sayıdaki hisseleri büyük miktarda topladığı iddia edilmektedir. Bu alımlar hisse fiyatlarını yapay şekilde yükseltmiş, hisse yükselince fonun getirisi uçuşa geçmiş ve yüksek getiriyi gören yeni küçük yatırımcılar elma şekeri bulmuş gibi, fona nakit akıtmıştır. Gelen bu yeni parayla aynı sığ hisseler daha da “şişirilmiştir" Güvenli liman" olarak pazarlanan bazı para piyasası fonlarının, yatırılan paraları piyasaya dağıtmak yerine doğrudan kendi holding ve grup şirketlerinin sığ hisselerini fonlamak için kullandığı ortaya çıkmıştır. Yatırımcılar "fonumu sat, paramı ver" dediğinde, fonların elindeki varlıklar sığ ve nakde dönüştürülmesi zor (likiditesi düşük) hisseler olduğu için fonlar ödeme yapamamış ve temerrüde düşmüştür. Hadise bu
Peki ne olacak?
Küçük yatırımcıya ne yapacak?
SPK'nın kararıyla 7 şirkete ait toplam 130 fonun tasfiye sürecine alınması, binlerce küçük yatırımcıyı büyük bir belirsizliğin ortasında bıraktı.
Fonların doğası gereği içinde bulunan hisse senetleri değeri düşecek (zaten balondu).
İşleme kapatılan bu fonların varlıklarının ne zaman satılacağı ve hangi değer üzerinden nakde çevrileceği henüz bilinmezken, süreçte yaşanacak milyarlarca liralık değer kayıplarının doğrudan pay sahiplerinin cebinden çıkmasına kesin gözüyle bakılıyor. Öte yandan krizin merkezindeki şirketlerden tasarruf finansman kurumlarına ev veya araç alma umuduyla para yatıran yurttaşların birikimleri de bu devasa finansal çöküş nedeniyle ciddi tehlike altında bulunuyor.
Sonuç hep aynı.
"Fatura yine küçük yatırımcıya kesildi" Sistemde yaşanan temerrüt krizi ve sığ hisselerdeki yapay fiyat hareketleri nedeniyle, yüz binlerce vatandaşın birikimi büyük bir belirsizliğin ortasında kaldı.
Altınları kuyumcuya ver, faize kira de!
Parayı fona ver borsada kumar oyna, sonra faizsiz ev araba veriyor de!
Kendini nerde bulursun?
Nitelikli dolandırıcılık;
Bilgiye dayalı piyasa dolandırıcılığı, sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerini veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış, yanıltıcı bilgi vermek, söylenti çıkarmak, haber yaymak, yorum yapmak veya rapor hazırlamak suretiyle menfaat sağlamaktır.
Bundan sonra, söz adaletin!
