Yoğun iş temposunda emek veren çalışanlar için yıllık ücretli izin, sadece bir ayrıcalık değil, İş Kanunu ile güvence altına alınmış temel bir haktır. Bu hak, çalışanların hem fiziksel hem de ruhsal olarak yenilenmelerini sağlarken, iş yerindeki verimliliği ve düzeni koruma amacı taşır.Kanun koyucu, yıllık izin hakkını insan sağlığını gözeterek net ve keskin kurallarla belirlemiştir. Aynı işverenin yanında kesintisiz olarak en az bir yıl çalışan herkes, yasal olarak yıllık ücretli izne hak kazanır.
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç'ın aktardığına göre; İş Kanunu’na göre yıllık izin süresi, 1 yıl ile 5 yıl arasında çalışanlar için en az 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlar için en az 20 gün, 15 yıl ve üzeri çalışanlar için ise en az 26 gün olarak verilir.
YILLIK İZİN KULLANMAK ZORUNLU
İşçilerin yıllık ücretli izin hakkı, İş Kanunu’nun 53. maddesiyle korunur ve bu haktan ne işveren ne de işçi vazgeçebilir. Dolayısıyla, “İzne çıkmayıp parasını alayım” veya “İzne çıkmadan yerine para alayım” gibi istekler yasal değil ve işçi ile işveren arasındaki yıllık izin hakkı, karşılıklı anlaşmalarla değiştirilemez.
İZİN ÜCRETİ İŞTEN AYRILINCA ÖDENİR
İşçi, kendi isteğiyle ya da işverenin kararıyla işten ayrıldığında, kullanılmayan izin günlerine ilişkin ücretini alma hakkına sahiptir. Bu ücret, işçinin işten ayrıldığı tarihteki son maaşı üzerinden hesaplanır. Yıllık izin süresi de yasal olarak kesintisiz olmalı. Ancak taraflar anlaşarak bu süreyi parçalara bölebilir. Ama izin sürelerinden en az bir parça 10 günden az da olamaz. Örneğin, bir işçi yıllık iznini 10 gün + 4 gün şeklinde bölebiliyor.
YILLIK İZNİNİZ YOK OLMASIN!
Yıllık izin süresi hesaplanırken, izne denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz. Örneğin, 10 günlük bir izne çıkan bir işçinin izninin içinde 29 Ekim varsa, bu gün izinden sayılmaz ve izni bir gün daha uzar. Yani yıllık izin kullanan işçi, bu iznini kullanırken onun haricindeki bir tatil gününe (hafta tatili, resmi tatil) denk gelen gününde yıllık izninden kullanmış olmaz.
