İran ile ABD arasında kritik pazarlıklar devam ederken, kulislere farklı şeyler yansıyor. Görüşmeler kapsamında Washington yönetiminin bazı yaptırımları gevşetmesi, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri yeniden güvenli hale getirmesi tartışılıyor. Bu tartışmalar çok devam eder.
Ancak taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık başlıklarından biri İran’ın deniz trafiği üzerindeki kontrol talebi olarak gösteriliyor. ABD ve Avrupa ülkeleri bu talebin kabul edilmesinin bölgesel dengeleri değiştireceğini savunuyor.
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı nedeniyle gerilim tırmanırken, Tahran’ın ablukanın yol açtığı ekonomik baskıyı aşmak için ticaret rotasını Hazar Denizi’ne kaydırmaya hazırlandığı iddia edildi. İran’ın Hazar üzerinden taşımacılığı artırarak Rusya’dan Avrasya’ya uzanan yeni bir ticaret hattı oluşturmayı hedeflediği belirtilirken, bu yolla mal ve hammadde ithalatının yanı sıra tarım, sanayi ve inşaat ürünlerinin ihracatının artırılması planlanıyor.
Bütün bunlara baktığımızda, ABD, İran ile uzun süreli bir savaş döngüsüne mi sürükleniyor diyebiliriz.
New York Times'da yayınlanan analize göre ABD’nin İran’a yönelik savaşı, Afganistan ve Irak’ta yıllarca süren askeri müdahalelerin ardından Washington’ın yeniden uzun süreli ve maliyetli bir çatışmanın içine sürüklenebileceği düşüncesini gündeme getirdi.
Bu ne demek.?
İran konusunda nükleer program İsrail ilişkileri yaptırımlar, Hürmüz Boğazı, bölgesel güvenlik ve İran'ın gelecekteki siyasi yönelimi gibi başlıkların yalnızca askeri güç kullanılarak çözülmesi kolay ve kısa zamanda mümkün görünmüyor.
Bu nedenle İran savaşı uzadıkça Washington'da, "ABD yeni bir savaşı kazanıyor mu, yoksa daha önce Afganistan ve Irak'ta yaşanan uzun ve maliyetli savaş döngüsünün yeni bir versiyonuna mi başlıyoruz tartışmalarını daha da büyütüyor.
Şu an “Hürmüz’de yaşananlar bir savaş değil; iki tarafın halatı bırakmadan birbirini test ettiği uzun bir halat çekme oyunu. Halat bir sağa bir sola git gel yapmaya devam ediyor etmeye devam edecek gibi! İran halat oyununu sever. Bu oyun teorisinde durum, her iki tarafın da iş birliği yapmaktan ziyade karşı tarafı alt etmeyi seçerek daha fazlasını elde etmeye çalıştığı veya hepsini kaybetme riskiyle yüzleştiği bir senaryodur. Oyunlar, senaryolar, tiyatrolar ve planlar tamam da, sonuca niye bağlayamıyorlar.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Hürmüz Boğazı'nın tam kontrolü silahlı kuvvetlerimizin elinde” dedi tamam diyelim
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'na ilişkin "Neredeyse tamamen kontrolümüz altında" paylaşımı ile dikkat çekti.
Peki kim doğru söylüyor.!?
Hiçbiri.!
Halat oyunu devam ediyor, edecek!