Bizim nesil ve bizden önceki kuşak Atatürk denince saygıyla şöyle bir durur; O’nun yaptıklarını, başardıklarını bilir ama insanî yönünü çok fazla dillendirmezdi. Oysa Gazi Mustafa Kemal Atatürk, sadece büyük bir asker ve dâhi bir devlet adamı değil; aynı zamanda hayatı boyunca okuyan, araştıran, bilimi rehber edinen ve hiçbir ezberi kabullenmeyen usta bir araştırmacıydı.
Gazi’nin en belirgin özelliklerinden biri, işin uzmanlarına danışarak bilimsel doğrultuda geliştirdiği sorgulayıcı kimliğiydi. Sosyal ve kültürel alanda gerçekleştirdiği devrimlerin en temel iki sütununu dil ve tarih çalışmaları oluşturuyordu. Nitekim Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ni bizzat kurması, bu konulara verdiği hayati önemin en açık kanıtıdır.
O, tarihi çağdaşlaşma yolunda milletin yükselmesi için temel bir dayanak; dili ise millî kültürün özü olarak gördü. "Türklerin kökeni nerededir? Atalarımız Orta Asya’ya nereden ve nasıl gelmiştir?" soruları zihnini sürekli meşgul ediyordu. Bu merak, O’nu geçmişin en karanlık derinliklerine yöneltti.
Meksika’dan Gelen Raporlar: Tahsin Mayatepek ve Mu Kıtası
Atatürk’ün bu bitmek bilmeyen tarih ve medeniyet merakının en dikkat çekici örneklerinden biri, 1935 yılında Meksika Büyükelçiliği’ne atadığı Tahsin Mayatepek’e verdiği görevdir. Güneş-Dil Teorisi’ni de desteklemek amacıyla; bir zamanlar Pasifik Okyanusu’nda yer aldığı ve büyük depremlerle sular altında kalarak battığı söylenen kayıp Mu Kıtası ile bu medeniyetin izlerini araştırmasını istedi.
Mayatepek’ten, Türkçe ile Maya dili arasındaki olası ortak noktaları, köken birlikteliklerini incelemesini talep etti. Görevine giden Tahsin Mayatepek; M.Ö. 200.000 ile 70.000 yıllarına ait Meksika tabletlerini inceledi ve İngiliz Albay James Churchward’ın Hindistan’da bulduğu Naakal tabletlerindeki bilgileri derledi. Hazırladığı kapsamlı raporları 1935-1936 yıllarında hem Atatürk’e hem de Türk Dil Kurumu’na sundu. Atatürk, bu metinlerin her birini büyük bir titizlikle incelemiş ve araştırmaların derinleştirilmesini arzu etmiştir.